ESA title
Play
$video.data_map.short_description.content
Agency

Van Europa naar Mars – en terug!

27/05/2019 362 views 3 likes
ESA / Space in Member States / The Netherlands

Meer dan 15 jaar cirkelt Europa om Mars heen en over een jaar wordt de eerste rovermissie gelanceerd. De ambities reiken echter verder en de volgende stap wordt gezet: het terugsturen van een proefmonster afkomstig van de rode planeet.

Is er ooit leven geweest op Mars? Het reconstrueren van de geschiedenis van onze naburige planeet en het begrijpen van de uiteenlopende evolutie in vergelijking met die van de Aarde staan centraal in de verkenningsmissies van Mars.   

ESA’s eerste reis in deze zoektocht begon 16 jaar geleden – op 2 juni 2003, met de lancering van Mars Express. De satelliet heeft tot nu toe bijna de gehele planeetoppervlakte in kaart gebracht en blijft een schat aan wetenschappelijke data produceren, waaronder bewijs van een natter verleden. Waar er water was, zou er leven kunnen zijn geweest.

Mars Express in cijfers
Mars Express in cijfers

In 2016 hebben ESA en Roscomos de 3,7 ton zware ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) gelanceerd, vandaag de dag het zwaarst opererende ruimtevoertuig op Mars. Gespecialiseerd in gedetailleerdere analyse dan ooit tevoren van de planeetatmosfeer, telt de TGO het totale aantal aanwezige gassen om erachter te komen of deze een biologische of geologische oorsprong hebben. Het ruimtevoertuig heeft ook een globale waterdistributiekaart van ijswater of gehydrateerde mineralen in het ondiepe onderoppervlak van Mars.

TGO is ook een belangrijke provider van data-relaisdiensten aan NASA’s Insight lander en Curiosity rover op het Marsoppervlak. Het zal het primaire communicatierelais zijn van de tweede ExoMars-missie, welke bestaat uit een rover en platform voor oppervlaktewetenschap. Deze staat gepland voor lancering in juli 2020 en zal in maart 2021 op Mars landen. TGO bereidt zich nu voor op de nieuwe komst: volgende maand zal het aanpassingen maken aan de eigen satelliet om er zeker van te zijn dat het op de juiste plek staat om de binnenkomst, daling en landing van de dalingsmodule te ondersteunen.  

De rover, genaamd Rosalind Franklin, zal na het platform verlaten te hebben en de omgeving bestudeerd te hebben, wetenschappelijk interessante plekken identificeren om deze te onderzoeken. Het zal proefmonsters op 2 meter diepte opgraven, beschermd voor de harde straling die het oppervlak raakt, voor analyse in het eigen zeer geavanceerde laboratorium om te zoeken naar bewijs van leven.

Mars Sample Return - overzicht
Mars Sample Return - overzicht

NASA’s 2020 Mars-rover zal ook begin 2021 arriveren om de delta van een oude rivier te verkennen. Naast de eigen wetenschappelijke doelen, zal deze ook grondmonsters verzamelen en opslaan in penvormige houders, klaar voor een toekomstige terugkeer naar de Aarde  – de volgende logische stap in de robotische verkenning van Mars.   

Het Mars Sample Return concept omvat drie verschillende missies en een internationale samenwerking; Europa is een belangrijke partner en NASA’s 2020 rover is slechts de eerste stap. ESA bestudeert concepten voor een kleine en behendige ‘fetch’ rover om de opgeslagen proefmonsters op te halen en deze te vervoeren naar een voetbalvormige houder om vanaf een door NASA geleid landingsplatform en Mars-opstijgvoertuig gelanceerd te worden. Een derde missie zal een door ESA geleid voertuig van de Aarde naar de Marsbaan zijn die de cirkelende houder zal lokaliseren, vangen en veilig terugbrengen naar de Aarde.

De terugkeer satelliet naar de Aarde zal gebruikmaken van technologisch nalatenschap van ESA’s meest recente gelanceerde wetenschappelijke missie, BepiColombo: allebei maken gebruik van elektrische stuwkracht en  getrapte afneembare modules. Om de houder met proefmonsters te vangen, zal deze ook gebruikmaken van technologie van de Europese Automated Transfer Vehicles die aan het Internationale Ruimtestation vracht, brand- en zuurstof heeft geleverd.

Net als de terugkeer van maanstenen naar de Aarde, zal het terugbrengen van proefmonsters van Mars een mijlpaal zijn voor de ruimteverkenning. Tijdens deze eerste Mars Sample Return missie, zal circa 500 gram materiaal worden verzameld van diverse plekken. Na terugkeer op Aarde, zullen de monsters worden gecureerd in speciale faciliteiten, om de naleving van planetaire beschermingsvereisten te verzekeren. Het terugbrengen van monsters naar de Aarde zal studies ondersteunen die niet mogelijk zijn in de verkleinde rover laboratoria – hoe geavanceerd ook – en, misschien zelfs belangrijker, toekomstige ontdekkingen en analytische technieken mettertijd mogelijk maken. 

Verder vooruitkijkend zal het milieu van Mars beter begrepen moeten worden alvorens de mens een bezoek brengt aan de rode planeet. Teruggekeerde proefmonsters zijn niet alleen van wetenschappelijke waarde, maar zouden ook helpen bij het beoordelen van gevaren met betrekking tot de stof in de bodem – relevant voor menselijke gezondheidskwesties en voor het bedienen van technische apparatuur in een stoffige omgeving. De proefmonsters zouden ook een aanwijzing kunnen zijn voor het gebruik van hulpmiddelen op de planeet, een essentieel aspect voor het creëren van een zelfvoorzienende omgeving voor lange termijn verblijven op Mars.

Play
$video.data_map.short_description.content
De ExoMars Rover van binnenuit
Access the video

Europa neemt ook deel aan JAXA’s Martian Moons Exploration missie die de twee manen van Mars zal onderzoeken en een proefmonster van Phobos terug zal brengen naar de Aarde, om de oorsprong van de planeetmanen beter te begrijpen. 

“Terwijl wij doorgaan met het maximaliseren van de terugkeer van wetenschappelijke resultaten van onze twee Mars satellieten, bereiden wij ons ook voor op een veilige landing en verkenningstocht over het planeetoppervlak,” zegt David Parker, ESA’s Directeur van Menselijke en Robotische Verkenning. 

“Om onze toekomst met betrekking tot de verkenning van Mars te verzekeren, vooruitkijkend naar menselijke verkenning van de rode planeet, zijn we bezig met het plannen van de volgende logistieke stappen – het terugbrengen van een proefmonster met behulp van een robotische missie als de eerste rondreis naar het Marsoppervlak. NASA’s 2020 rovermissie zal binnenkort gereed zijn als de eerste stap van deze uitdagende missie. Nu willen wij deze afmaken.”

ESA heeft haar expertise getoond in het bestuderen van Mars vanaf de Marsbaan. Nu proberen we een veilige landing te garanderen, over het oppervlak te rijden en ondergronds te boren om te zoeken naar bewijs van leven. Onze satellieten zijn al op hun plek om te voorzien in data-relaisdiensten voor oppervlakmissies. De volgende logische stap is om proefmonsters naar de Aarde te brengen, te zorgen voor toegang tot Mars voor wetenschappers wereldwijd en betere voorbereiding op toekomstige menselijke verkenning van de rode planeet. Deze week belichten we ESA’s bijdrage aan de Mars verkenning, nu de lanceerdatum van onze tweede ExoMars-missie nadert en we plannen maken voor na de terugkeer van de Mars Sample Return missie. (Neem deel aan de online discussie met de hashtag  #ExploreFarther) 

Voor meer informatie, gelieve contact op te nemen met:
ESA Newsroom and Media Relations
Tel. +3906941801
E-mail: media@esa.int