België verantwoordelijk voor eiwitkristallisatie in ISS

The Protein Crystallisation Diagnostic Facility (PCDF)
De Protein Crystallisation Diagnostic Facility (PCDF)
18 maart 2009

Afgelopen zondag 15 maart lanceerde de NASA het ruimteveer Discovery. Vlucht STS 119 van de spaceshuttle dient onder meer om het International Space Station (ISS) te voorzien van een laatste stel zonnepanelen, maar de shuttle heeft ook de processing unit van de Protein Crystallisation Diagnostic Facility (PCDF) aan boord. Daarvoor is België verantwoordelijk.

Het gaat om wetenschappelijke apparatuur voor onderzoek naar (de kristallisatie van) eiwitten. Met de PCDF willen onderzoekers meer leren over de kernvorming en de kristallisatie van biologische moleculen.

Meer bepaald willen ze weten hoe de zwaartekracht deze processen beïnvloedt. Met de PCDF kunnen wetenschappers de fysische fenomenen in individuele reactoren die zich in microzwaartekracht bevinden nauwkeurig meten.

B.USOC

Een close-up van het Europees ruimtelaboratorium Columbus (rechts), gekoppeld aan het ISS

De operatoren op de grond in het Belgian User Support and Operation Centre (B.USOC), dat zich bevindt in de gebouwen van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA) in Ukkel, kunnen zelfs verschijnselen controleren door het wijzigen van de temperatuur en de concentratie van de oplossing waarin de moleculen zich bevinden.

Het B.USOC maakt deel uit van een netwerk van Europese centra die in nauwe samenwerking met onderzoekers instaan voor de goede uitvoering van experimenten in de ruimte. Het doet dienst als een zogenaamd Facility Support Centre (FSC) voor PCDF. Een FSC heeft de verantwoordelijkheid voor een deel van de nuttige lading of bepaalde functies ervan aan boord van het ISS.

ISS viewed from the Shuttle on 28 November 2008
Het International Space Station (ISS) krijgt een nieuw stel zonnepanelen

Na de voorbereiding van het uitgebreide wetenschappelijke programma op de grond werd de processing unit van het PCDF aan het B.USOC geleverd, zodat deze voorzien kon worden van verschillende oplossingen van eiwitten. Wegens het uitstel van de lancering van de spaceshuttle heeft het B.USOC wel een nieuwe set van oplossingen naar het Kennedy Space Center (KSC) in Florida, waar de shuttle wordt gelanceerd, moeten sturen.

Het B.USOC is overigens ook verantwoordelijk voor het zonnepakket SOLAR, dat geïnstalleerd is op een extern platform van Columbus en dat meer inzicht moet leveren op de invloed die de zon op de aarde uitoefent.

Optisch systeem door Belgische industrie

Ook de Belgische industrie is bij de PCDF betrokken. Lambda-X in Nijvel was verantwoordelijk voor het optisch systeem met Verhaert in Kruibeke als onderaannemer voor het mechanische ontwerp. Het optische systeem zal worden gebruikt voor belichting met LED-systemen en het meten van concentraties rond kristallen met interferometers om het volume van eiwitten in beeld te brengen.

De processing unit van het PCDF-experiment zal ongeveer drie maanden aan boord van het ruimtestation blijven en er zullen drie opeenvolgende cycli van kristallisatie mee worden uitgevoerd. Daarna keert het terug naar de aarde tijdens ruimtevlucht STS 127 van het ruimteveer Endeavour, zodat de resultaten van de proeven in verschillende Europese laboratoria kan worden onderzocht.

European Drawer Rack

The European Drawer Rack (EDR)
Het European Drawer Rack herbergt de PCDF

De PCDF wordt aan boord van het ISS ondergebracht in het European Drawer Rack, dat experimenten voor verschillende wetenschappelijke taken herbergt in het Europese Columbus-laboratorium. Het EDR werd samen met Columbus naar het ISS gelanceerd en voorziet in de accomodatie en de nodige middelen voor experimentmodules in standaardladen en –kastjes. Daardoor is een snelle omwisseling van experimenten mogelijk.

naar informatie van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA)

Meer informatie

Tim Somers
Communicatie
Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie (BIRA)
02/373.67.35
tim.somers@aeronomie.be

Klaas Decanniere
Onderzoeker
Vrije Universiteit Brussel (VUB)
0476/20.45.17
02/629.18.55
klaas.decanniere@vub.ac.be

Copyright 2000 - 2014 © European Space Agency. All rights reserved.