De bewegende Petermanngletsjer

Onze planeet dag en nacht in het vizier van de radar

18 maart 2014

De eerste satelliet Sentinel 1A van het ambitieuze programma voor aardobservatie Copernicus gaat weldra de ruimte in. ESA kan al een voorproefje geven van hoe de geavanceerde radar van de kunstmaan onder meer ijs op onze planeet en bewegingen van het aardoppervlak zal waarnemen.

De lancering van Sentinel 1A vanaf Europa’s ‘ruimtehaven’ in Frans Guyana is voorzien voor 3 april. De satelliet luidt een nieuw tijdperk op het vlak van de waarneming van de aarde in. Met nadruk op operationele toepassingen moet Sentinel 1A snel opnamen kunnen maken voor verschillende diensten van het programma Copernicus. 

Om dit te realiseren heeft de kunstmaan een geavanceerde radar aan boord. Die scant het oppervlak van onze planeet dag en nacht en ongeacht de weersomstandigheden. 

Bij crisissituaties zal Sentinel 1A gebruikt worden om snel te kunnen reageren bij rampen als overstromingen en aardbevingen. De radar zal op regelmatige basis drukke scheepvaartroutes waarnemen, het zee-ijs in kaart brengen,  informatie verzamelen over windsnelheden en golven voor de scheepvaart, veranderingen in landgebruik opsporen en bewegingen van het aardoppervlak in de gaten houden.

De Sentinel 1-satellieten zullen onder meer veranderingen van het ijs op onze planeet waarnemen

De satelliet zal ook bekijken hoe gletsjers bewegen, zoals hierboven te zien is op een opname van de Petermanngletsjer in het noordwesten van Groenland. 

Om gebruikers van de toekomstige opnamen van Sentinel-1A voor te bereiden werd de Canadese satelliet Radarsat 2 onlangs geprogrammeerd om het oppervlak van de aarde te scannen met dezelfde vernieuwende techniek die ook de Sentinelsatelliet zal toepassen. Daarbij wordt via ‘interferometrie’ een brede strook op de aarde waargenomen. 

Op die manier maakte Radarsat 2 een hele reeks opnamen van verschillende gebieden op de aarde. Momenteel gelijken deze beelden het best op de opnamen die ook Sentinel zal maken. Ze tonen bijzonder aan hoe de nieuwe missie geschikt is om verschillende soorten zee-ijs in kaart te brengen, schepen te detecteren en boorplatforms in de gaten te houden.

Bewegingen van de aarde in Mexico City

Sommige opnamen in tweevoud tonen veranderingen op gletsjers zoals Petermann. En een 'stapel' van 11 beelden toont bewegingen van de aardkorst in Mexico City. 

De opname van de Petermanngletsjer kwam tot stand uit twee opnamen die met een tussentijd van 24 dagen werden gemaakt. Hij toont een aantal stationaire en traag bewegende delen van de gletsjer en ook grotere gebieden met sneller bewegend ijs. De rimpels in het patroon bevinden zich ver uit elkaar in de stationaire gebieden en dichter in het centrum van de gletsjer, waar het ijs veel sneller beweegt.

De grote oogst aan gegevens die beschikbaar is op de ESA’s Earth observation campaign data website moet gebruikers helpen om uit de komende missie van Sentinel 1A het maximum te halen.

Het project Sentinel 1 bestaat uit twee identieke satellieten voor een optimale waarneming van de hele aarde. Na de lancering van Sentinel 1A in april volgt Sentinel 1B volgend jaar.

Copyright 2000 - 2014 © European Space Agency. All rights reserved.