Artemis stuurt eerste beelden door van Envisat

Eerste via Artemis doorgestuurd MERIS-beeld. Zichtbaar is het gebied bij Archangelsk (Rusland).
25 maart 2003

Voor het eerst zijn via de communicatiesatelliet Artemis, die in een geostationaire baan rond de aarde draait, opnamen van de aardobservatiesatelliet Envisat naar de aarde gestuurd. De beelden vormen een dubbel succes voor ESA.

Voor de Advanced Relay Technology Mission, kortweg Artemis, volgt het doorsturen van de gegevens op het terugwinnen van de satelliet, dat anderhalf jaar heeft geduurd. Na zijn lancering in juli 2001 was de kunstmaan immers in een veel te lage baan terechtgekomen en hij had niet voldoende conventionele brandstof aan boord om hem in een hogere baan te stuwen. Maar met behulp van de revolutionaire ionenmotor van Artemis, in combinatie met een goed gebruik van zijn chemische motoren, slaagden ESA-ingenieurs er in de satelliet in zijn geplande geostationaire positie op 21,5 graden oosterlengte te brengen.

Envisat-Artemis
De link tussen Artemis en Envisat

“Het terugwinnen van Artemis was een uitstekende demonstratie van experimentele technologie,” vertelt Claudio Mastracci, directeur Toegepast Ruimteonderzoek bij ESA. “Het verheugt mij dat ESA nu de hele ruimtevaartgemeenschap kan ondersteunen.”

Intensief dataverkeer

Artemis is onder andere bedoeld voor het tot stand brengen van intensief dataverkeer tussen satellieten. Tot de gebruikers behoren SPOT-4, Egnos, Eutelsat, en de aardobservatiesatelliet Envisat. Er zal ook een test worden uitgevoerd met de aardobservatiesatelliet Adeos-2 van de Japanse ruimtevaartorganisatie NASDA.

Artemis - Artist impression
Artemis

Andere toekomstige gebruikers van Artemis zijn onder meer ATV (Automated Transfer Vehicle) en Columbus, twee belangrijke Europese elementen van het internationaal ruimtestation ISS. Artemis moet ook mobiele communicatie over land, navigatiesystemen, en systemen voor het doorsturen van gegevens ondersteunen. De satelliet werkt in S-band (2 GHz), Ka-band (26 GHz) en in optische frequenties.

De Envisat-beelden zijn ontvangen in het centrum voor gegevensverwerking in de ESA-vestiging ESRIN bij Rome. Het doorsturen van gegevens tussen Envisat en Artemis in de Ka-band is een primeur voor Europa. Het is de kwalificatie van nieuwe technologieën en operationele procedures en een demonstratie van complexe software zowel op de grond als in de ruimte.

Nieuwe mogelijkheden

Envisat (Artist's view)
Envisat

Nu de verbinding tussen de beide satellieten is getest, zal Envisat ongeveer de helft van de gegevens die hij met zijn sensoren verzamelt via Artemis onmiddellijk doorsturen naar het centrum voor gegevensverwerking van Envisat te ESRIN. Dat zal vanaf mei gebeuren.

Gegevens van diverse instrumenten zullen nog altijd worden doorgestuurd naar het grondstation en het centrum voor gegevensverwerking in Kiruna, Zweden. Maar Artemis biedt belangrijke nieuwe mogelijkheden voor het gegevensnetwerk van Envisat.

Het grondstation van Kiruna 'ziet' Envisat tijdens zijn 100 minuten durende baan om de aarde slechts gedurende ongeveer 10 minuten en dat gedurende 10 banen per dag. Maar omdat Artemis in een baan rond de aarde draait bóven Envisat, kan hij in contact met Envisat staan gedurende bijna al zijn 14 dagelijkse banen om de aarde en dat gedurende langere perioden.

Betere diensten

Netherlands, 12 September 2002
Nederlands gezien door MERIS op 12 september 2002

Omdat Envisat nu een groot deel van zijn gegevens via Artemis naar ESRIN zal doorsturen, wordt het wat minder druk in Kiruna en kan de tijd die het duurt om de informatie van Envisat te verwerken gereduceerd worden tot minder dan drie uur na de ontvangst van de gegevens.

Door Artemis te gebruiken kan ESA ook de hoeveelheid gegevens van Envisat overal ter wereld verhogen, in het bijzonder in het geval van de ASAR-radar (Advanced Synthetic Aperture Radar), en de efficiency van het grondsegment vergroten. Artemis kan ook inspringen wanneer er een probleem zou zijn met de computers aan boord van Envisat.

“Voor Envisat betekent het feit dat Artemis nu on line is om opnamen en wetenschappelijke gegevens van de aarde door te sturen dat er nu meer gegevens kunnen verzameld en doorgestuurd worden en dat eindgebruikers veel sneller hun aardobservatiegegevens ontvangen,” zegt José Achace, directeur Aardobservatie bij ESA.

Envisat een jaar in de ruimte

Tanzania, 12 March 2003
Eerste ASAR-opname (Tanzania), doorgestuurd via Artemis

Het eerste ASAR-beeld via Artemis toont een gebied van 414 x 393 kilometer boven het zuidwesten van Tanzania. Het eerste door Artemis doorgestuurde beeld van de Medium Resolution Imaging Spectrometer (MERIS) toont de kustlijn van de Witte Zee in het noorden van Rusland met de stad Archangelsk in het zuidwesten.

Envisat is iets langer dan een jaar in een baan om de aarde. Hij werd gelanceerd op 28 februari 2002 vanaf Europa's ruimtehaven in Kourou, Frans Guyana. Envisat is de grootste en krachtigste aardobservatiesatelliet ooit. Zijn 10 sensoren leveren een blik op de oceanen, het land, de atmosfeer en de ijskappen van de aarde.

Het optisch systeem voor het doorsturen van gegevens tussen Artemis en de Franse aardobservatiesatelliet Spot 4 zal vanaf april worden gebruikt. In 2005 zal de Europese ruimtecargo Automatic Transfer Vehicle (ATV) beginnen met het regelmatig doorsturen van gegevens en in 2006 (nog te bevestigen) zal Columbus, het Europees element voor het internationaal ruimtestation, gedurende bijna vijf uur per dag gegevens via Artemis doorsturen.

Meer informatie

Artemis and SPOT 4 communicating via the SILEX system
Verbinding tussen Artemis en SPOT 4

Gotthard Oppenhaüser
Artemis Mission Manager (ESA)
Tel: +31.71.565.3168

Henri Laur
Envisat Mission Manager (ESA)
Tel.: +39.06.9418.0557

ESA Media Relations Service
Tel: +33(0)1.53.69.7155
Fax: +33(0)1.53.69.7690

Copyright 2000 - 2014 © European Space Agency. All rights reserved.