ESA-astronaut André Kuipers tijdens zijn training in Sterrenstad

Voordat André Kuipers in april 2004 het International Space Station (ISS) bezoekt, is hij deze maand Crew Interface Coordinator (capcom) voor de Cervantes-missie.

Samen met ESA-astronaut Frank De Winne houdt Kuipers nauwgezet bij wat zich tijdens de Spaanse missie aan boord van het ruimtestation afspeelt en verzorgt hij de communicatie met de bemanning.

Het werk van capcom Kuipers begint tegelijk met het werk van Duque aan boord van het ISS. Groot verschil is dat de Nederlander met twee benen stevig op de vloer staat van het Russische vluchtcontrolecentrum TsUP in een voorstadje van Moskou, terwijl collega Duque op zo'n vierhonderd kilometer hoogte rond de aarde cirkelt.

Via ESA's eigen consoles in TsUP wordt verbinding gelegd met het ruimtestation. Twee keer per dag voor een vaste vergadering met de crew waarin de agenda wordt doorgenomen. Hierbij is veel aandacht voor de Europese experimenten die grotendeels al in augustus met een onbemand Progress vrachtschip naar het ruimtestation werden gebracht. Tussen de vaste vergaderingen door leggen de capcoms meermaals verbinding met Duque, bijvoorbeeld om persconferenties waarbij live televisiebeelden uit het station nodig zijn te coördineren.

ESA-astronaut Pedro Duque

Het contact blijft niet beperkt tot de twee vergaderingen en de persconferenties. Regelmatig stelt Duque het grondteam via Kuipers en De Winne op de hoogte van de vorderingen in zijn missie. Telkens zo'n tien minuten; de tijd die het ruimtestation door het gebied met Russische grondstations komt. Mochten er dringende vragen zijn buiten het bereik van de grondstations, dan kan de Spanjaard altijd via Amerikaanse satellieten naar Kuipers in Moskou 'bellen'.

"Als Pedro vragen heeft, dan spelen wij die door naar bijvoorbeeld ESTEC en de missiewetenschappers" , aldus Kuipers. "De capcom is dus de stem, maar daar staat een heel team omheen met verbindingsmensen, trainers, artsen en organisatoren." Dit team is verspreid over verschillende locaties. Behalve in Moskou en in Nederland bij ESTEC, zijn ook bij het European Astronaut Centre in Duitsland permanent helpende handen aanwezig.