Nederlandse poolreiziger overhandigt sneeuwdiktemetingen voor ESA's Cryosat

De data van Cornelissen is belangrijk voor de validatie van Cryosat
22 september 2005

De Nederlandse poolreiziger Marc Cornelissen deed in maart dit jaar onderzoek naar sneeuwdiktes op de noordpool. Gisteren overhandigde hij de resultaten van zijn onderzoek aan Malcolm Davidson, validatie-manager voor de ESA-missie Cryosat.

De data van Cornelissen is belangrijk voor de validatie van ESA’s ijssatelliet Cryosat, die op 8 oktober wordt gelanceerd. Cryosat gaat onder andere de dikte van het ijs op de polen bepalen. Om dit heel nauwkeurig te kunnen doen, moet eerst iets bekend zijn over het effect dat een dik pak sneeuw heeft op de radarmetingen van de satelliet.

Een driehonderd kilometer lange tocht over de noordpool

Daar komt de Pole Track missie van Cornelissen in beeld. Samen met de Noor Petter Nyquist en Doug Stoup uit Amerika trotseerde hij de ijzige kou tijdens een driehonderd kilometer lange tocht over de noordpool. Onderweg zette hij een mobiel weerstation op en verzamelde sneeuwdiktemetingen volgens een protocol dat is opgesteld door ESA.

Eigenlijk zou de expeditie over duizend kilometer gaan. Maar onderweg stuitte het drietal op logistieke problemen. Cornelissen kwam bovendien oog in oog te staan met een enorme ijsbeer. Toen de beer wilde aanvallen, wist de Nederlander hem met een sneeuwschop en een waarschuwend geweerschot op andere gedachten te brengen. ‘Bij kamp Cape Arctichesky leeft nog altijd een flinke populatie beren. In drie gevallen hebben we een beer moeten uitleggen dat hij maar beter kon vertrekken’, aldus de Cornelissen.

CryoSat
ESA's ijssatelliet Cryosat

Heb je ondanks de kortere expeditie veel data voor de validatie van Cryosat kunnen verzamelen?
‘Uiteindelijk hebben we driehonderd kilometer afgelegd. Bijna elke dag konden we over een afstand van drie tot vierhonderd meter metingen doen aan de dikte van de sneeuw. Eén teamlid liet de sneeuwsonde zakken. Vervolgens schreeuwde hij de dieptes door naar een tweede teamlid die alles opschreef. De derde man stond op de uitkijk en droeg het geweer.’

Was het moeilijk om de data te verzamelen?
‘Eerlijk gezegd viel het best tegen. In maart kan de temperatuur dalen tot 37 graden onder nul. Dan is het best verleidelijk om direct na het opzetten van de tent even bij de kachel te gaan liggen. Gelukkig waren mijn teamgenoten en ik erg vastberaden om de gegevens te verzamelen.’

Verzamelen van sneeuwdiktemetingen

Cryosat gaat het smelten van de ijskappen onderzoeken. Heb jij daar in tien jaar poolreizen zelf iets van gemerkt?
‘Hier en daar zie je kleine verschijnselen. Bijvoorbeeld open water, soms bedekt met een klein laagje heel vers ijs. Dit jaar hebben we veel ‘waterluchten’ gezien, een mist die duidt op open water.’

Maak je je zorgen over het smelten van de ijskappen?
‘We zien al langere tijd dat wind en zeestromen hele stukken ijs meevoeren. En ook dat het ijs op plaatsen dunner wordt. Natuurlijke variatie in het weer gaat samen met door mensen veroorzaakte opwarming van de aarde. Dat is best een gevaarlijke combinatie. Door steeds meer broeikasgassen uit te stoten, tasten we een heel kwetsbaar systeem aan. Voor mij is het trouwens meer dan een systeem; het is de natuur. Daar moeten we niet aankomen. Dus ja, ik maak me zorgen.’

Marc Cornelissen

Zijn ruimtemissies als Cryosat belangrijk voor ons begrip van de veranderende aarde?
‘Absoluut. De aarde is altijd aan veranderingen onderhevig geweest en blijft dat in de toekomst ook. Dat hoort nu eenmaal bij de natuur. Ik denk dat het onze verantwoordelijkheid is om te onderzoeken hoe we het best kunnen ‘samenleven’ met onze planeet.’

Heb je nog plannen voor toekomstige poolreizen, voor Cryosat misschien?
‘Samen met validatie-manager Malcolm Davidson werk ik aan een plan om nog meer data te verzamelen, maar dan in Groenland. In het kader van het educatieve project Climate Change College willen we een expeditie doen over het centrale ijsplateau van Groenland en daar ook andere wetenschappers ontmoeten.’

Copyright 2000 - 2014 © European Space Agency. All rights reserved.