De asteroïde en de verdwijnende ster

Op 8 juli zal een redelijk heldere ster met de naam Delta Ophiuchi uit de nachtelijke hemel verdwijnen. Maar daar hoeven we ons geen zorgen over te maken. De ster, die we met het blote oog kunnen zien, wordt niet opgegeten en gaat niet dood – hij wordt gewoon verborgen door een voorbij razende asteroïde.

Een paar seconden lang is dit kleine stuk steen, dat we kennen als (472) Roma, op precies de juiste plek op de juiste tijd om het sterrenlicht dat naar de aarde komt te blokkeren. Dit is een zeldzame gebeurtenis – het is de enige keer deze eeuw dat het mogelijk is om zonder verrekijker of telescoop een asteroïde een ster te zien verduisteren.

We kennen allemaal de zonsverduistering, wanneer onze maan voor de zon langs beweegt en de hemel een paar minuten donker is. Hoewel de maan 400 keer kleiner is dan de zon, staat hij ook 400 keer dichterbij, dus hij kan onze dichtstbijzijnde ster helemaal bedekken.

Dat kan ook gebeuren bij sterren die verder weg staan. Een asteroïde van vijftig kilometer breed, zoals Roma, kan heel kort een enorme ster als Delta Ophiuchi verbergen, omdat de ruimterots veel dichter bij ons staat. Zulke gebeurtenissen zijn belangrijk omdat ze ervoor zorgen dat astronomen de grootte en de vorm van asteroïden kunnen bepalen – ook van asteroïden die misschien op een dag met de aarde botsen.

De verdwijntruc van de ster is alleen te zien vanaf een strook van ongeveer vijftig kilometer breed die loopt via Stockholm, Kopenhagen, Bremen, Nantes, Bilbao en de Canarische eilanden. Het gebeurt om ongeveer 23.57 Europese tijd, maar de precieze tijd verschilt van plaats tot plaats.