Rosetta scheert voor de laatste keer langs de aarde

5½ jaar na de lancering vanuit Frans Guyana is ESA’s kometenjager Rosetta weer naar huis gekomen voor een kort bezoek vanuit de lucht. Op de ochtend van 13 november bevestigde de vluchtleiding van het Space Operations Centre in het Duitse Darmstadt dat Rosetta met succes voor de laatste keer langs de aarde is gescheerd.

Het ruimtevaartuig schoot voorbij de planeet met een snelheid van 13,34 kilometer per seconde, op een hoogte van 2481 kilometer. Rosetta kwam het dichtst bij om 08:45:40 uur Nederlandse tijd, net ten zuiden van het Indonesische eiland Java. Dankzij deze vierde planetenontmoeting heeft de drie ton zware verkenner genoeg energie om door de planetoïdengordel heen te komen en door te vliegen naar zijn eindbestemming, de komeet Churyumov-Gerasimenko.

De wetenschappers maakten gebruik van de 'flyby' door een aantal van Rosetta's instrumenten aan te zetten. Op de vroege beelden was een kleine halvemaanvorm te zien die langzaam groter werd toen het ruimtevaartuig naar de aarde snelde. Later waren stadslichten te zien die in de nacht oplichtten en wervelende wolken boven Noord-Amerika en de Stille oceaan. Andere instrumenten bestudeerden de atmosfeer en het magnetisch veld van de planeet en zochten naar water op de maan.

Rosetta heeft misschien ook een oud raadsel opgelost. In de loop der jaren veranderde de snelheid van sommige ruimtevaartuigen (waaronder Rosetta) een heel klein beetje – maar onverwacht - als ze langs de aarde vlogen. Tot nu toe had niemand daar een goede verklaring voor.

Rosetta heeft nu ongeveer 4500 miljoen kilometer afgelegd van de 7100 miljoen kilometer lange reis naar de komeet. De laatste scheervlucht langs de aarde gaf Rosetta 3,6 kilometer per seconde extra snelheid, waardoor het ruimtevaartuig naar het buitenste zonnestelsel wordt gestuurd. De volgende afspraak op zijn tien jaar lange reis is een scheervlucht langs een grote asteroïde die Lutetia heet, in juli 2010. Daarna gaat Rosetta in winterslaap. In de lente van 2014 wordt het ruimtevaartuig weer wakker gemaakt.