News

Odległości w kosmosie


M31 Andromeda galaxy
 
 
 
 
22 April 2016
 
Kosmos jest ogromny. Jest tak wielki, że trudno nam wyobrazić sobie odległości w nim panujące, nawet pomiędzy obiektami w naszym najbliższym otoczeniu, czyli w Układzie Słonecznym. Gdyby astronomowie określali odległości w kilometrach, musieliby używać bardzo wielkich liczb. Dlatego też, w celu uproszczenia i zastosowania mniejszych liczb ułatwiających obliczenia, wykorzystywane są inne miary.
 
Jednostka astronomiczna
 
Odległość pomiędzy Ziemią i Słońcem wynosi około 150 milionów kilometrów. Jest do duża liczba, dlatego astronomowie nazwali tę odległość jednostką astronomiczną. Jedna jednostka astronomiczna, oznaczana jako „au” (lub „j.a.”) to odległość pomiędzy Ziemią i Słońcem. Służy ona do porównawczego określania odległości innych ciał Układu Słonecznego, takich jak Słońce, planety, komety i asteroidy.
 
 
Rok świetlny
 
Co znajduje się poza naszym Układem Słonecznym? W jakiej odległości leży najbliższa gwiazda, Proxima Centauri? Proxima Centauri znajduje się około 38 000 000 000 000 km (trzydzieści osiem milionów milionów kilometrów) od nas. Odległość ta jest tak wielka, że statek kosmiczny potrzebowałby około 75 000 lat, aby tam dolecieć.

Jednostka astronomiczna nie pozwala jednak astronomom na opisywanie odległości gwiazd (i innych obiektów poza Układem Słonecznym) z użyciem niewielkich liczb. Odległość Proximy Centauri wynosi mniej więcej 265 000 au. Potrzebna jest inna jednostka! Dlatego do mierzenia odległości (przynajmniej najbliższych nam gwiazd) używamy lat świetlnych.

Światło podróżuje z najwyższą znaną nam prędkością. W przestrzeni kosmicznej prędkość światła wynosi niemal 300 000 km/s. Rok świetlny to odległość, jaką pokonuje światło w czasie jednego roku. Wynosi ona około 9 460 milionów kilometrów! Aby dotrzeć do gwiazdy położonej najbliżej Układu Słonecznego, światło potrzebuje około 4,2 roku. Astronomowie mogą więc powiedzieć, że Proxima Centauri znajduje się w odległości 4,2 lat świetlnych od nas.

A jest to zaledwie najbliższa gwiazda. Nocne niebo jest pełne gwiazd należących do naszej Galaktyki, zwanej Drogą Mleczną. Najbliższa Drodze Mlecznej duża galaktyka znajduje się w ogromnej odległości dwóch i pół miliona lat świetlnych. Tylko najbliższa! Wiele galaktyk wypełnionych gwiazdami znajduje się tysiące razy dalej. Kosmos jest ogromny!