Aswolken zorgen voor vliegchaos
01 juni 2011
Een vulkaanuitbarsting op IJsland heeft in een groot deel van Europa voor chaos gezorgd. Het is al de tweede keer in een jaar dat dat gebeurt. Het probleem werd veroorzaakt door aswolken die kilometers de lucht in werden geslingerd. Het leven van de IJslanders die in de buurt van de vulkanen wonen is enorm veranderd. Huizen, wegen en landbouwgrond zijn met een laag bruine as bedekt. Maar de enorme wolken hebben ook duizenden kilometers afgelegd naar Europa, waardoor een heleboel vliegtuigen aan de grond moesten blijven.
De eerste uitbarsting begon in maart 2010, toen de vulkaan Eyjafjallajökull wolken stoom en as begon uit te stoten. In de maanden daarna werden duizenden vluchten geannuleerd toen de piepkleine deeltjes zich over Europa verspreidden. Toen de uitbarsting was afgelopen kon er weer normaal gevlogen worden. Vervolgens begon op 21 mei 2011 de vulkaan Grímsvötn as hoog de atmosfeer in te slingeren. Deze uitbarsting was groter dan de vorige, maar gelukkig hield hij al snel op. Eind mei vlogen alle vliegtuigen weer gewoon.
Een van de grote problemen voor luchtvaartmaatschappijen en overheden bij zulke uitbarstingen is dat de veiligheid van de passagiers gegarandeerd moet worden. Wanneer vliegtuigen door een vulkaanwolk vliegen, komen er asdeeltjes de straalmotoren in. Daardoor kan de motor stuk gaan. De as kan ook de buitenkant van het vliegtuig flink beschadigen. Daarom is het heel belangrijk dat we de bewegingen van de wolk kunnen volgen en te weten kunnen komen hoe dik hij is.
Gelukkig kunnen satellieten die rond de aarde vliegen, zoals ESA’s Envisat, de aswolken in beeld brengen. Ze kunnen ook gassen detecteren die hoog de atmosfeer in zijn geslingerd, zoals zwaveldioxide. Die gassen komen vaak even hoog als lijnvluchten. De gegevens worden naar Adviescentra voor Vulkanische As gestuurd, die de risico’s voor de luchtvaart beoordelen en waarschuwingen geven.
