Στην τροχιά της Γης, η ESA διαχειρίζεται δορυφόρους και υποστηρίζει τις επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις, παρέχοντας πολύτιμες υπηρεσίες και επιστημονικές γνώσεις, καθώς και προωθώντας νέες τεχνολογίες για την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, οι κίνδυνοι που προέρχονται από το διάστημα ενέχουν τον κίνδυνο ξαφνικών καταστροφών και ενδέχεται να διαταράξουν την καθημερινή ζωή, από φυσικές απειλές όπως οι αστεροειδείς και οι ηλιακές καταιγίδες έως την ανθρωπογενή απειλή των διαστημικών αποβλήτων. Είναι ζωτικής σημασίας να εντοπίζουμε, να προβλέπουμε και να μετριάζουμε εγκαίρως αυτούς τους κινδύνους, καθώς εργαζόμαστε για τη βελτίωση της βιωσιμότητας στο διάστημα.
Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός είναι ένα μόνιμα κατοικημένο ερευνητικό εργαστήριο που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη, σε ύψος περίπου 400 χλμ. πάνω από τα κεφάλια μας. Από το 2000, οι αστροναύτες ζουν και εργάζονται αδιάλειπτα στον Σταθμό. Κατασκευασμένος και λειτουργώντας στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας, αποτελεί ένα μοναδικό προκεχωρημένο φυλάκιο στο διάστημα.
Η μικροβαρύτητα στον Σταθμό επιτρέπει στους επιστήμονες να σχεδιάζουν πειράματα που είναι δύσκολο, ή ακόμη και αδύνατο, να αναπαραχθούν στον πλανήτη μας. Η έρευνα που διεξάγεται εκεί, μεταξύ άλλων στο εργαστήριο «Κολόμβος» της ESA, καλύπτει τομείς που εκτείνονται από την ανθρώπινη υγεία έως την επιστήμη των υλικών, συσσωρεύοντας γνώσεις και εμπειρία που θα μας βοηθήσουν να εξερευνήσουμε πέρα από την τροχιά της Γης, ωφελώντας παράλληλα και τη ζωή στη Γη.
κ.λπ.
Η ESA διαχειρίζεται έναν ποικίλο στόλο δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τη Γη, ο οποίος παρέχει ζωτικές υπηρεσίες και επιστημονικές πληροφορίες που ωφελούν την κοινωνία καθημερινά. Οι ομάδες ελέγχου αποστολών στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Διαστημικών Επιχειρήσεων (ESOC) υποστηρίζουν επίσης τις δραστηριότητες άλλων ευρωπαϊκών οργανισμών, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Eumetsat, ο ευρωπαϊκός οργανισμός μετεωρολογικών δορυφόρων, καθώς και διεθνών εταίρων και εμπορικών αποστολών.
Από την παρακολούθηση του περιβάλλοντος του πλανήτη μας με τους δορυφόρους «Copernicus Sentinel» έως την παρακολούθηση των καιρικών συνθηκών και την υποστήριξη της αντιμετώπισης καταστροφών, οι αποστολές στην τροχιά της Γης μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα και να προστατεύσουμε τον πλανήτη μας.
Η Ευρώπη βασίζεται επί του παρόντος σε διεθνείς εταίρους για τη μεταφορά του φορτίου και του πληρώματός της στο διάστημα, προσφέροντας σε αντάλλαγμα βασικά στοιχεία εξερεύνησης, όπως τα Ευρωπαϊκά Μονάδες Υπηρεσιών (European Service Modules).
Προκειμένου να ενισχύσει την ανεξαρτησία της και να προωθήσει τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, η ESA προκήρυξε διαγωνισμό για την ανάπτυξη ευρωπαϊκών υπηρεσιών μεταφοράς φορτίων προς διαστημικούς σταθμούς σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Οι επιλεγείσες εταιρείες θα πραγματοποιήσουν αποστολή επίδειξης προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό έως τα μέσα του 2029, ενώ θα ακολουθήσουν πτήσεις προς μελλοντικούς εμπορικούς σταθμούς.
Από τη στιγμή που εμφανίστηκε η ζωή στη Γη, αυτή εκτίθεται σε κινδύνους που προέρχονται από το διάστημα. Ζούμε κοντά σε ένα ενεργό άστρο, σε ένα Ηλιακό Σύστημα γεμάτο αρχαία και ταχέως κινούμενα διαστημικά βράχια, σε έναν πλανήτη που περιβάλλεται όλο και περισσότερο από εγκαταλελειμμένους δορυφόρους και τα συντρίμμιά τους. Οι τεχνολογίες εξελίσσονται με ταχύ ρυθμό και, σήμερα, υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε όσον αφορά τους αστεροειδείς, τις διαστημικές καιρικές συνθήκες και τα διαστημικά συντρίμμια. Σε συνδυασμό με φιλόδοξους στόχους βιωσιμότητας, οι δραστηριότητες της ESA στον τομέα της διαστημικής ασφάλειας συμβάλλουν στο να παραμείνει η τροχιά της Γης ασφαλής, βιώσιμη και προσβάσιμη για τις μελλοντικές γενιές.
Ζούμε κοντά σε ένα άγριο άστρο επιρρεπές σε εκρήξεις που ενδέχεται να διαταράξουν και να προκαλέσουν ζημιές σε ζωτικές υποδομές, όπως δορυφόρους πλοήγησης και τηλεπικοινωνιών, καθώς και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και άλλα δίκτυα στην επιφάνεια της Γης. Οι ηλιακές καταιγίδες δεν μπορούν να σταματηθούν. Ωστόσο, οι επιπτώσεις τους μπορούν να μετριαστούν αν μάθουμε περισσότερα για τον Ήλιο και καταφέρουμε να προβλέψουμε τον διαστημικό καιρό. Η ESA σχεδιάζει αποστολές τόσο σε τροχιά γύρω από τη Γη όσο και στο βαθύ διάστημα, με σκοπό τη συλλογή δεδομένων 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, τα οποία τροφοδοτούν τις υπηρεσίες διαστημικού καιρού που συμβάλλουν στη διασφάλιση της ασφάλειας των υποδομών και των αστροναυτών.
Οι αστεροειδείς είναι αρχαία διαστημικά πετρώματα που απομένουν από τη δημιουργία του Ηλιακού Συστήματος. Σήμερα, μπορούμε να εντοπίζουμε αντικείμενα κοντά στη Γη και να προβλέπουμε τις τροχιές τους, ώστε να προσδιορίζουμε εκ των προτέρων πιθανές απειλές πρόσκρουσης. Η τεχνολογία έχει επίσης εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό που μπορούμε πλέον να εξασκούμε τις δεξιότητές μας στην εκτροπή αστεροειδών, σε περίπτωση που χρειαστεί ποτέ να προστατευθούμε από μια πρόσκρουση. Η ESA προετοιμάζει αποστολές για τη δοκιμή τεχνικών πλανητικής άμυνας και επεκτείνει τις δυνατότητές της στον τομέα της ανίχνευσης και της εκτίμησης κινδύνων.
Ο διαστημικός χώρος γίνεται ολοένα και πιο συμφόρτωτος. Δεκάδες χιλιάδες δορυφόροι θα κινούνται με μεγάλη ταχύτητα γύρω από τη Γη κατά την επόμενη δεκαετία, συνοδευόμενοι από πάνω από ένα εκατομμύριο θραύσματα διαστημικών αποβλήτων μεγέθους > 1 cm. Η παρακολούθηση των συντριμμιών και η αποφυγή συγκρούσεων αποτελούν ένα ολοένα και πιο ουσιαστικό – και δαπανηρό – μέρος των επιχειρήσεων των διαστημικών σκαφών. Προκειμένου να καταστούν ασφαλείς οι πολυσύχναστες τροχιές, η ESA εργάζεται για τη βελτίωση των δυνατοτήτων παρακολούθησης και την ανάπτυξη συστημάτων συντονισμού και διαχείρισης της διαστημικής κυκλοφορίας, με ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή συγκρούσεων και την αυτοματοποίηση.
Τα διαστημικά απορρίμματα που περιστρέφονται γύρω από τη Γη αποτελούν υπαρξιακή απειλή για το μέλλον μας στο διάστημα. Η ESA στοχεύει να επιτύχει ουδέτερο ισοζύγιο διαστημικών αποβλήτων έως το 2030, εξασφαλίζοντας την ασφαλή και βιώσιμη απόρριψη των μελλοντικών δορυφόρων, ενώ παράλληλα εργάζεται πάνω σε διάφορες μεθόδους για την απομάκρυνση των αποβλήτων που βρίσκονται ήδη σε τροχιά. Η πραγματική βιωσιμότητα στο διάστημα περιλαμβάνει την απομάκρυνση από τους «δορυφόρους μίας χρήσης» και τη στροφή προς υπηρεσίες εν τροχιά, όπως η επαναπλήρωση και η ανακύκλωση, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για μια κυκλική οικονομία στο διάστημα.
