Z Europy na Księżyc: podróż sondy ESM-2
In brief
Kiedy statek Orion wystartuje w ramach misji Artemis II i po raz pierwszy od czasów programu Apollo zabierze astronautów na orbitę Księżyca, znaczna część statku kosmicznego będzie pochodzić z Europy. Drugi europejski moduł serwisowy (ESM-2) zapewni załodze powietrze i wodę oraz dostarczy napęd, system regulacji temperatury i zasilanie dla statku kosmicznego. Droga od pierwszego projektu do gotowego do użycia sprzętu trwa prawie dekadę i pokazuje niezwykły wysiłek, jaki kryje się za sercem misji Artemis II.
In-depth
Historia drugiego europejskiego modułu serwisowego sięga początku 2017 roku – w lutym ESA i Airbus podpisały umowę dotyczącą budowy modułu na potrzeby pierwszego załogowego lotu w ramach programu Artemis. Do grudnia 2017 roku firma Thales Alenia Space we Włoszech ukończyła budowę podstawowej konstrukcji. Ten aluminiowy szkielet stanowi kręgosłup statku kosmicznego, na którym inżynierowie montują wszystkie pozostałe elementy.
W maju 2018 roku moduł trafił do głównego wykonawcy, firmy Airbus, w Bremie, gdzie został przekształcony w złożony system kosmiczny, który zapewni załodze przetrwanie i zdrowie podczas misji. W kolejnych latach zespoły z dziesięciu krajów europejskich zainstalowały kilometry kabli, elementów elektronicznych, przewodów, zbiorników, elektroniki pokładowej oraz innych podsystemów.
Na początku 2021 roku osiągnięto ważny kamień milowy, polegający na zainstalowaniu zbiorników paliwa oraz głównego silnika.
Ten historyczny silnik ma za sobą imponującą historię sukcesów, ponieważ był już wykorzystywany podczas sześciu misji promu kosmicznego. Po gruntownym remoncie wykona on teraz podczas misji Artemis II kluczowe manewry, w tym manewr wchodzenia na orbitę Księżyca, który wyśle załogę w drogę na Księżyc.
W październiku 2021 r. drugi europejski moduł serwisowy opuścił Europę. W specjalnie skonstruowanym kontenerze na pokładzie samolotu Antonow przeleciał nad Atlantykiem i dotarł do Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego należącego do NASA na Florydzie.
Tam kontynuowano testy, w tym test akustyczny w polu bezpośrednim, podczas którego statek kosmiczny poddano działaniu 200 głośników generujących poziom hałasu przekraczający 140 decybeli, aby zasymulować silny hałas i wibracje podczas startu.
W czerwcu 2023 r. ESA oficjalnie przekazała moduł ESM-2 agencji NASA, co potwierdziło jego ukończenie oraz gotowość do integracji z pozostałą częścią statku kosmicznego Orion.
Mniej więcej w tym samym czasie załoga misji Artemis II odwiedziła firmę Airbus w Bremie, gdzie spotkała się z konstruktorami swojego statku kosmicznego i obejrzała europejskie moduły serwisowe budowane z myślą o przyszłych misjach.
Pod koniec 2023 roku europejski moduł serwisowy i moduł załogowy zostały połączone, a statek Orion został po raz pierwszy uruchomiony.
W ciągu 2024 roku zespoły kontynuowały testy statku Orion, w tym testy ciśnieniowe oraz badania kompatybilności elektromagnetycznej w tej samej komorze próżniowej, która była już wykorzystywana w erze programu Apollo.
Cztery siedmiometrowe, wyprodukowane w Europie panele słoneczne statku Orion zostały zamontowane na stałe w marcu 2025 roku. Te obrotowe skrzydła umożliwiają statkowi ESM-2 wytwarzanie energii elektrycznej w przestrzeni kosmicznej – wystarczającej do zasilania dwóch gospodarstw domowych na Ziemi.
W maju 2025 roku statek Orion został uznany za gotowy i przekazany zespołowi Exploration Ground Systems należącemu do NASA, co oznaczało przejście od etapu montażu do przygotowań do startu.
W październiku cała kapsuła Orion wraz z systemem przerwania startu została przetransportowana do legendarnego Vehicle Assembly Building, najwyższego jednopiętrowego budynku na świecie, gdzie została zamontowana na rakiecie Space Launch System.
W styczniu 2026 roku w pełni zmontowaną rakietę przetransportowano do kompleksu startowego 39B. Rakieta została przewieziona z powrotem do budynku montażu pojazdów (Vehicle Assembly Building) w celu przeprowadzenia kontroli i napraw, ale w międzyczasie powróciła już na swoją platformę startową.
Drugi europejski moduł serwisowy zakończył swoją długą podróż po Ziemi i jest teraz gotowy do wyruszenia w podróż, do której został zbudowany: do transportu ludzi z powrotem na Księżyc.
Zastrzeżenie
Niniejsza treść została przetłumaczona przy użyciu neutralnego silnika tłumaczeniowego. Chociaż dążymy do zapewnienia dokładności, tłumaczenia mogą nie oddawać wszystkich niuansów tekstu oryginalnego.