André Kuipers

In 1977 studeerde André af aan het Van der Waals Lyceum (tegenwoordig het Amstel Lyceum) in Amsterdam. In 1987 behaalde André de graad van doctor in de geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam.

Organisaties

• Lid van de Vereniging voor Lucht- en Ruimtevaartgeneeskunde

• Lid van de Nederlandse Vereniging voor Luchtvaartgeneeskunde

• Lid van de Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart

• Ambassadeur voor het Wereld Natuur Fonds

Bijzondere onderscheidingen

Officier in de Orde van Oranje-Nassau.

Tijdens zijn studie geneeskunde werkte André op de afdeling Vestibulologie van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, waar hij betrokken was bij onderzoek naar het evenwichtssysteem.

In 1987 en 1988 bestudeerde hij, als officier bij de medische dienst van de Koninklijke Luchtmacht, incidenten die werden veroorzaakt door desoriëntatie bij piloten van hoogwaardige vliegtuigen.

In 1989 en 1990 werkte hij voor de afdeling Onderzoek en Ontwikkeling van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartmedisch Centrum in Soesterberg. Hij was betrokken bij onderzoek naar het ruimteaanpassingssyndroom, contactlenzen voor piloten, het evenwichtsorgaan, bloeddruk en cerebrale doorbloeding, zowel onder omstandigheden met hoge versnellingen in een menselijke centrifuge als onder microzwaartekrachtomstandigheden in vliegtuigen. Daarnaast voerde hij medische onderzoeken bij piloten uit, begeleidde hij trainingen in de menselijke centrifuge en gaf hij piloten les in de fysiologische aspecten van het vliegen.

Vanaf 1991 was André betrokken bij de voorbereiding, coördinatie, het verzamelen van basisgegevens en de grondcontrole van fysiologische ESA-experimenten voor ruimtemissies. Hij was met name projectwetenschapper voor Anthrorack, een faciliteit voor menselijke fysiologie die in 1993 mee vloog met de Spacelab-D2-missie, en voor twee experimenten op het gebied van long- en botfysiologie die tijdens de EuroMir-95-missie mee vlogen met het ruimtestation Mir.

André was vervolgens betrokken bij de ontwikkeling van de Torque Velocity Dynamometer die in 1996 mee vloog met de LMS Spacelab-missie, het Muscle Atrophy Research and Exercise System (MARES) voor spieronderzoek op het internationale ruimtestation, en een elektronische spierstimulator (PEMS) voor astronauten.

In juli 1999 trad André toe tot het Astronautencorps van de ESA, gevestigd in het European Astronaut Centre (EAC) in Keulen, Duitsland.

André werd toegewezen aan het technische hart van de ESA, ESTEC, in Noordwijk, Nederland, waar hij zijn werk aan microzwaartekrachtexperimenten voortzette.

Totdat hij begon met de training voor zijn ruimtevlucht, ondersteunde André een onderzoeksprogramma naar fysiologische aanpassing aan gewichtloosheid bij mensen. Hij coördineerde Europese experimenten naar longfunctie en bloeddrukregulatie met behulp van het Advanced Respiratory Monitoring System (ARMS) van de ESA, dat werd gelanceerd tijdens de Space Shuttle-missie STS-107.

André bleef de parabolische vluchtcampagnes van de ESA ondersteunen. Hij nam aan deze vluchten deel als experimentoperator, technicus, proefpersoon en vluchtarts.

In 2002 voltooide André het basisopleidingsprogramma voor astronauten van de ESA aan het EAC en het Gagarin Cosmonaut Training Centre nabij Moskou, Rusland. Zijn opleiding omvatte lessen over de systemen van het Internationale Ruimtestation, overlevingstraining in de winter en in het water, en training voor ruimtewandelingen.

Tijdens twee Sojoez-missies naar het Internationaal Ruimtestation met ESA-astronauten, Sojoez 6S en 7S, ondersteunde André het grondteam van de ESA vanuit het Russische controlecentrum TsUP als coördinator voor de interactie met de bemanning. Hij was tevens reserve voor de missie van ESA-astronaut Pedro Duque in oktober 2003.

Na zijn eerste ruimtevlucht in 2004 verrichtte André activiteiten na de vlucht en andere taken bij het EAC en ESTEC. Hij ondersteunde de ontwikkeling van ESA-ladingen, parabolische vluchtcampagnes en spin-offs op het gebied van de gezondheidszorg, en bood tevens grondondersteuning bij missies van andere ESA-astronauten. André behaalde ook zijn Eurocom-kwalificatie, waarmee hij vanuit het Columbus Control Centre in München, Duitsland, met astronauten communiceerde.

In 2005 werd André aangewezen als reserve voor de eerste Canadese missie naar het internationale ruimtestation. Hij volgde trainingen over de Amerikaanse en Russische modules van het station, evenals een opleiding tot robotica-operator en een training voor ruimtewandelingen.

Vanaf 2007 volgde André een opleiding als reserve voor ESA-astronaut Frank De Winne voor Europa’s tweede langdurige ruimtevlucht naar het International Space Station. Hij volgde opleidingen op gebruikers-, operator- en specialistenniveau voor alle modules van het station, evenals trainingen voor experimenten die worden uitgevoerd in het Columbus-ruimtelaboratorium van de ESA en trainingen voor het Europese Automated Transfer Vehicle.

Vanaf mei 2009 werd André ingezet voor Eurocom-taken in het Columbus Control Centre en het EAC ter ondersteuning van de zes maanden durende missie van De Winne.

In december 2002 werd André aangesteld als boordingenieur voor een Sojoez-vlucht naar het Internationaal Ruimtestation. De DELTA-missie werd gefinancierd door de Nederlandse overheid in het kader van een overeenkomst tussen de ESA en het Russische Federale Ruimteagentschap en vond plaats van 19 tot en met 30 april 2004. De vlucht had drie doelstellingen: het vervangen van het Sojoez-ruimtevaartuig dat dienst doet als reddingsvaartuig voor het ruimtestation, het vervangen van de bemanning van het station en het uitvoeren door André van 21 experimenten op het gebied van menselijke fysiologie, biologie, technologie en onderwijs.

In augustus 2009 werd André aangewezen voor Expeditie 30/31, een langdurige missie naar het Internationaal Ruimtestation met de naam PromISSe. Samen met de Russische kosmonaut Oleg Kononenko en NASA-astronaut Don Pettit werd André op 21 december 2011 gelanceerd vanaf het Baikonur-ruimtestation in Kazachstan. Tijdens zijn missie nam hij deel aan ongeveer 50 experimenten op een breed scala aan vakgebieden. Hij was het belangrijkste bemanningslid voor de rendez-vous en het koppelen van het derde Automated Transfer Vehicle van de ESA. Ook was hij betrokken bij het aanmeren van de Dragon-ruimtevlucht van SpaceX. André en zijn bemanningsleden keerden op 1 juli 2012 terug naar de aarde.