ESA title
ATV-5
Agency

ATV neemt voor de laatste keer afscheid van het ISS

10/02/2015 826 views 8 likes
ESA / Space in Member States / The Netherlands

ESA's laatste Automated Transver Vehicle (ATV) koppelt zich zaterdag los van het internationale ruimtestation ISS. Het vrachtschip begint die dag aan zijn terugreis naar de dampkring, waar het in vlammen op zal gaan. Daarmee komt het ATV-programma ten einde.

De laatste van de vijf door ESA gebouwd ATV-vrachtschepen, Georges Lemaître, heeft een drukke missie achter de rug. Gedurende die missie heeft ATV-5 al zijn kunsten mogen vertonen. Het voertuig werd slechts negen maanden nadat zijn voorganger – ATV Albert Einstein – zijn missie voltooide gelanceerd. De ATV's werden gebruikt om het ISS te bevoorraden en om de baan van de buitenpost indien nodig te veranderen. 

ATV-5's vertrek naar het ISS
ATV-5's vertrek naar het ISS

ATV-5 is het zwaarste voertuig dat ooit naar de ruimte werd gevlogen met een Ariane-raket. Tijdens zijn missie bracht het schip 6617 kilogram aan voorraden en experimenten naar het ruimtestation. Maar de missie van Georges Lemaître begon al voordat het schip bij het ISS arriveerde. Voordat het ruimtevoertuig zich aan de buitenpost vastkoppelde demonstreerde ATV-5 nieuwe laser- en infraroodtechnieken die toekomstige ruimteschepen moet helpen bij een ontmoeting met een niet-controleerbaar ruimteobject, zoals een komeet.

ESA-astronaut Alexander Gerst en de Russische kosmonaut Alexander Skvortsov hielden toezicht bij de aanmering die op 12 augustus van vorig jaar plaatsvond. Na de koppeling van de twee voertuigen begonnen de ruimtevaarders direct met het uitladen van de talloze voorwerpen in het laadruim van het vrachtschip. Het afgelopen half jaar heeft de bemanning het laadruim stukje bij beetje uitgepakt, waarna ze ATV-5 opnieuw vulden met afval. 

De ATV-koppeling in de gaten houden
De ATV-koppeling in de gaten houden

In de tussentijd zag grondpersoneel in het Franse Toulouse erop toe dat ATV-5 zuurstof, lucht, water en brandstof in de tanks van het ISS bleef pompen.

Afgelopen oktober werd Georges Lemaître het eerste Automated Transfer Vehicle dat het internationale ruimtestation heeft geholpen bij het ontwijken van rondvliegend ruimte-afval. Daarbij werd een speciale manoeuvre uitgehaald die minder voorbereidingstijd vereist dan gewoonlijk het geval is. Slechts twee weken later werd het trucje herhaald.

Vorige maand bracht ATV-5 het ISS nog in een lagere baan om de aarde, waarbij de snelheid van de buitenpost werd teruggebracht nadat het station was omgedraaid. Het was de eerste keer sinds 2008 dat deze zeldzame handeling werd uitgevoerd. Door het ISS in een lagere baan te brengen wordt het voor andere bevoorradingsschepen gemakkelijker om zware vrachten naar het ISS te brengen. Georges Lemaître was het eerste, en meteen het laatste, ATV dat deze manoeuvre uithaalde. 

Een andere terugkeerroute

ATV-4 verbrandt in de atmosfeer
ATV-4 verbrandt in de atmosfeer

Volgens het originele plan moest ATV-5 pas aan het eind van de maand terugkeren naar aarde. Daarbij zou het vrachtschip een nieuw, minder steil traject afleggen dan zijn voorgangers. De alternatieve terugkeerroute moest teams van NASA en ESA de kans bieden om het vrachtschip van dichtbij te volgen en te leren van zijn terugkeer.

Toen vorige week echter een van de vier stroomketens van het vrachtschip uitval liet zien, schakelde ATV-5 automatisch over naar zijn 'failsafe'-systeem. Het Automated Transfer Verhicle is zo ontworpen dat hij zijn normale missie nog kan afronden wanneer een van de stroomketens doorbroken wordt. Zelfs wanneer twee van die ketens zouden uitvallen zou ATV-5 nog veilig bestuurd kunnen worden.

Het risico dat er tijdens de laatste 13 dagen van Georges Lemaître's missie (die zou bestaan uit een vrije vlucht richting de aarde) een tweede storing in de stroomketens zou optreden en het feit dat deze fase niet ingekort kan worden door zwaar verkeer rondom het ruimtestation, heeft ESA doen besluiten de alternatieve terugkeerroute te schrappen.

Als resultaat daarvan zal Georges Lemaître de standaardroute volgen, net zoals zijn voorgangers. Na ontkoppeling van het ISS neemt deze route zo'n 30 uur in beslag. Tijdens de terugkeer zullen twee experimenten in het vrachtruim aanwezig zijn. Beiden zullen de temperatuur van het vrachtschip meten en andere informatie rondom de terugkeer registreren. Deze data wordt gedurende de terugkeer naar ESA's onderzoekers gestuurd. 

ATV Control Centre
ATV Control Centre

“Het ATV-team was vijf missies lang onvermoeibaar”, prijst ATV-5 missiemanager Massimo Cislaghi. “Hoewel onze teams oprecht teleurgesteld zijn dat ze de minder steile terugkeer niet kunnen uitvoeren, doet het gewijzigde plan geen afbreuk aan het succes van het algehele programma. De ATV's zijn grote en complexe ruimteschepen en ze hebben hun doelen behaald. Daarbij hebben ze Europa's technische expertise en de vaardigheden van de teams bij ESA, het France ruimtevaartagentschap CNES en de diverse partners in de industrie tentoongesteld.”

Hoewel de missie van Georges Lemaître de laatste binnen het ATV-programma is zal de knowhow en technologie van de schepen in 2017 opnieuw de ruimte in gaan. Vanaf dat jaar doet de ATV-technologie dienst als module die NASA's Orion-schip de ruimte in moet brengen. Daarmee maakt deze European Service Module de weg vrij voor een nieuw tijdperk van ruimte-exploratie.

Volg het ATV-blog voor live-updates en informatie vanachter de schermen.

Related Articles

ATV-5 during ISS flyunder
Science & Exploration

ATV to bid farewell to Space Station for last time

10/02/2015 11325 views 76 likes
Read
ATV-5
Enabling & Support

Camera to record doomed ATV’s disintegration – from inside

06/02/2015 24737 views 136 likes
Read
LIRIS on ATV
Science & Exploration

ATV views Space Station as never before

09/12/2014 14518 views 111 likes
Read
Exploration Flight Test-1
Science & Exploration

Orion test sets stage for ESA service module

05/12/2014 14671 views 126 likes
Read
International Space Station with ATV-5
Science & Exploration

ESA space ferry moves Space Station to avoid debris

04/11/2014 12934 views 124 likes
Read
Enabling & Support

Hard work behind ATV’s good, clean cargo delivery

22/08/2014 2627 views 34 likes
Read
ATV-5 docks
Science & Exploration

ATV completes final automated docking

12/08/2014 10025 views 63 likes
Read
Science & Exploration

ESA’s cargo vessel ready for space delivery

11/08/2014 5722 views 50 likes
Read
Science & Exploration

Last ATV lifts off to supply the Space Station

29/07/2014 10848 views 57 likes
Read
Campo del Cielo, Field of the Sky
Science & Exploration

Meteorite science meets an artist’s dream of spaceflight

28/06/2013 6472 views 34 likes
Read
Docking simulation
Science & Exploration

School's out for ATV training

13/01/2014 4003 views 44 likes
Read
Body-mounted astronaut joystick
Enabling & Support

Touchy-feely joystick heading to Space Station

26/02/2014 8909 views 78 likes
Read
ATV-4 undocking
Science & Exploration

ATV-5 set to test new rendezvous sensors

18/03/2014 8696 views 65 likes
Read
Artist’s view of ATV-5 reentry
Enabling & Support

ATV’s fiery break-up to be seen from inside

17/07/2014 22396 views 113 likes
Read
ATV-5 on Ariane 5 before encapsulation
Science & Exploration

ATV-5: loaded and locked

23/07/2014 7590 views 67 likes
Read

Related Links